Struikelstenen in Deventer

Bokkingshang23Tot hun deportatie woonden Abraham en Hertha Frank aan het Emmaplein 65, later gewijzigd in Bokkingshang 23.

naam geboren te datum overleden te datum
Abraham Jacob Frank 's Graveland 28-05-1909 Auschwitz 31-03-1944
Hertha Regina Frank- Schmidt Frankfurt am Main 13-09-1907 Auschwitz 03-09-1943
Henriëtte Jeannette Frank Westerbork 28-04-1943 Auschwitz 03-09-1943

Op deze plek woonde het echtpaar Abraham Jacob Frank met zijn vrouw Hertha Regina Schmidt vanaf 1940.
Deze woningen zijn in de oorlog door een bombardement verdwenen.

Abraham Jacob is geboren in 1909 in ’s Graveland. Hertha Regina is geboren in 1907 in Frankfurt am Main. Zij kwam als Duits-joodse vluchteling in 1933 naar Nederland. Haar ouders zijn totaal geruïneerd naar de USA vertrokken.

Abraham Jacob kwam in 1938 vanuit Den Haag in Deventer wonen. Hij was handelsreiziger en vertegenwoordiger van een textielfirma; hoogstwaarschijnlijk was dit de Firma M. Adelaar in de Grote Overstraat. Hertha was secretaresse. Ze zijn in 1938 in Deventer getrouwd.

Ze waren gelovige mensen en gingen naar de synagoge in de Golstraat. Abraham Jacob vervulde religieuze functies, onder andere bij het begrafeniswezen. Vanaf 1941 werd hij lijkverzorger en bode/estafette voor de Joodse Raad, afdeling Deventer. Ook werd hij huisknecht-ziekenverpleger in het Joodse ziekenhuis in de Sandrasteeg in Deventer. Dit was het voormalige woonhuis van de familie Cohen dat in de oorlog werd ingericht als joods ziekenhuis. Links de brief van 19 juni 1942 aan de joodse gemeente Deventer, waarbij Abraham Jacob zijn vaste benoeming "als dienstdoend functionaris bij het begrafeniswezen Uwer gemeente"  bevestigd.

brief Frank aan joodse gemeente 1942Het echtpaar Frank-Schmidt woonde vanaf januari 1943 in het ziekenhuis in de Sandrasteeg, wat een verzameladres werd van joodse mensen wiens huis geconfisqueerd was door de bezetters. Hertha was inmiddels in verwachting van hun dochter.

Op 9 april 1943 moest het echtpaar met de andere bewoners van het ziekenhuis naar kamp Vught. Vervolgens werd Hertha op 17 april 1943 naar Westerbork gebracht en anderhalve maand later volgde Abraham, op 21 mei 1943. In de tussentijd werd op 28 april ‘43 in Westerbork hun dochtertje Henriëtte Jeannette geboren.
Henriëtte Jeannette is één van de drie Deventer joodse kinderen, die in Westerbork geboren zijn.

Etty Hillesum schreef op 1 september 1943 vanuit kamp Westerbork aan haar vriendin Christine van Nooten in Deventer: "Wil je aan Simon zeggen, dat hij niet meer hoeft te sturen aan de fam. Frank"? (Nagelaten Geschriften p. 698). Julius Simon stuurde veel pakketten naar diverse joodse families uit Deventer in Westerbork. De Franks waren een dag eerder vertrokken.

Op 31 augustus 1943 gingen Abraham, Hertha en Henriëtte op transport naar Auschwitz, waar Hertha met haar dochtertje bij aankomst, drie dagen later, werd vergast. Abraham heeft daar nog zeven maanden moeten overleven, tot hij op 31 maart 1944 stierf.