Struikelstenen in Deventer

Sint Jurrienstraat24door Lex Rutgers

De leden van dit gezin, dat tot hun deportatie woonde aan de Sint Jurrienstraat 24 (foto rechts) waren:

naam geboren te datum overleden te datum
Marcus (Max) van Spiegel Voorst 02-08-1889 Auschwitz 22-05-1944
Saartje van Spiegel de Leeuw 's Graveland 26-11-1896 Auschwitz 22-05-1944
Henry van Spiegel Deventer 21-12-1927 Midden-Europa 28-01-1945

Marcus (Max) van Spiegel is in 1921 getrouwd met Saartje de Leeuw (26-11-1896 te ’s-Graveland; 22-5-1944 te Auschwitz).
Zij kregen in Deventer twee kinderen; Betje (Pop) (3-7-1925 Deventer; 2013  Stockholm Zweden) en Henry.
Hieronder het gezin van Marcus van Spiegel.

gezin Marcus van SpiegelMax was expediteur van vleeswaren. Hij was mede-eigenaar van de Exportslachterij Gebr. Van Spiegel in Twello. Voor hen werd in 1928 een nieuw slachthuis in Twello gebouwd. Begin jaren ’90 van de vorige eeuw is deze gesloopt en zijn er woningen gebouwd.

De vader van Max, Abraham van Spiegel (1850-1929) had een slagerij op de Nieuwe Markt.
Saartje’s vader, Izak de Leeuw (1844-1931), was ook slager (vooral kippen) en had een slagerij op het Bergschild.

Het gezin kwam in 1937 op de Sint Jurrienstraat 24 wonen, zie foto rechts boven.
De zus van Max, Saartje van Spiegel (1893-1944), was getrouwd met Jozef Gosschalk (1877-1938), woonde ook in de Sint Jurrienstraat op nummer 21.

Het gezin is eind 1942 ondergedoken. Dochter Pop is terecht gekomen bij gezin Van Petten op de Gerard Doustraat. (Klik hier voor het verhaal op onderduikhuizen voor joden in Deventer).

Max, Saar en Henry zaten ondergedoken bij Huize De Kolkhof, Rijksstraatweg in Twello in de tuinderswoning van gezin Vink waar meerdere joodse onderduikers zaten. Ze zijn verraden op 22 april 1944.  In april 1944 komen mensen vlees kopen, en een van hen ontdekt Saartje op het toilet. Enige dagen later omsingelen de Duitsers het huis en worden de onderduikers afgevoerd.

Max, Saar en Henry kwamen op 29 april 1944 aan in Westerbork (strafbarak 67) en gingen op 19 mei 1944 naar Auschwitz waar ze bij aankomst zijn vergast.

Pop heeft als enige van het gezin de oorlog overleefd. Ze is bevrijd in Deventer en is later verhuisd naar Zweden waar ze in 2013 in Stockholm is overleden. Ze was niet getrouwd en had geen kinderen.


© Lex Rutgers (EHC)