Struikelstenen in Deventer

Noordenbergstraat 39door Lex Rutgers

Tot haar deportatie woonde dit gezin aan de Noordenbergstraat 104 (nu nr. 39):

naam geboren te datum overleden te datum
Alexander de Leeuw Deventer 25-09-1876 Auschwitz 01-02-1943
Josephine de Leeuw- Hein Cochem 04-03-1875 Auschwitz 01-02-1943

Hier woonde Alexander (Alex) de Leeuw met zijn vrouw Josephine Hein en haar zus Adelheid Hein.
De vrouw van Alex de Leeuw, Josephine Hein, was geboren in Cochem Duitsland in 1875. Zij is in 1905 met Alex in Cochem getrouwd. Het huwelijk bleef kinderloos.

AlexdeLeeuw met schaapAlex de Leeuw (links op foto) was de zoon van Benjamin Hartog de Leeuw (1841 Deventer-1914 Deventer) en Cato Gelder (1840 Deventer-1922 Deventer). Benjamin Hartog was meubelmaker en later taxateur. Zijn zoon Alex is een slagerij begonnen in de Advertentie Dev Dagblad 1924Papenstraat en verhuisde later met zijn zaak naar de Noordenbergstraat.

Zijn rund-, kalfs- en schapenslagerij op dit adres is hij begonnen vanaf 1920. Rechts op de foto een advertentie in het Deventer Dagblad van 1924.

Naast zijn winkel had hij een slachtplaats. De slagers in de stad kwamen daar inkopen als ze wat te kort kwamen; hij was ook een beetje grossier daarbij dus. Alex slachtte kalveren, koeien, schapen, geiten en lammeren. Er gaat een gerucht dat er een keer een geit in de etalage hing, met een staart van een schaap er aan genaaid. Zo kon hij er meer aan verdienen. Ook was er een keer een bewoner met een grote Deense Dog, die stond vaak bij de slagerij te wachten op een bot. Op een keer werd Alex de Leeuw kwaad en gooide een twee-ponds koperen gewicht naar de hond, in plaats van een bot, maar die grote hond slikte ineens dat gewicht door. Alex rende vol spijt als een gek naar de eigenaar van de hond. 
Nota1940Alex de Leeuw was orthodox joods en zijn slagerij was dan ook Onder Rabbinaal Toezicht, kosher, en dus op zaterdag gesloten en op zondag open.

In 1941 was er tijdelijk geen kosher vlees beschikbaar in Deventer. Toen heeft Alex de Leeuw tijdelijk vlees van Ph. de Liver, grossier in vlees, te Nijkerk, gekocht.

Alex was donateur van de Joodsche Deventer Jeugdvereniging Tikwas Jisroeil.


De broer van Josephine, Siegmund Hein (1871 Cochem-1943 Auschwitz), kwam in 1922 vanuit Duitsland bij hen komen wonen en werken.
Na zijn huwelijk in 1925 ging Siegmund in de Leusensteeg wonen waar hun dochter Resie is geboren in 1926.
Resie was gek op haar oom Alex en tante Josephine en zij op haar.

Struikelsteen Cochem AdelheidDe zus van Josephine, Adelheid Hein, geboren in 1860 in Cochem, kwam als vluchteling vanuit Duitsland in 1934 bij haar zus Josephine en haar zwager Alex wonen.

oproepDev Dagbl 5sept1945Eind 1941 werd de slagerij Fa. A. de Leeuw geliquideerd door de bezetters.

Alex, Josephine en haar zus Adelheid kwamen op 15-1-1943 aan in Westerbork en gingen op 29-1-1943 naar Auschwitz waar ze drie dagen later bij aankomst werden vergast. Voor Adelheid is in Cochem een struikelsteen geplaatst (zie foto rechts). 

Ook het gezin van de broer van Josephine, Siegmund Hein, is vermoord in de oorlog.

Op 5-9-1945 verscheen in het Deventer Dagblad een oproep door bewindvoerder Kruit te Deventer als mensen  nog iets te vorderen hadden van het echtpaar Alex en Josephine de Leeuw-Hein.

© Lex Rutgers (EHC)